Châu Á,  Đi

Cu Chi tunel – Địa đạo Củ Chi

Les tunnels de Cu Chi est comme un village souterrain, sous terre.

Il est contruit pendant 20 ans dans la guerre, qui est cree par des locaux avec des outils simples: pioches, pelles et surtout les mains petit à petit. Il est compréhensible qu’il y ait des habitants locaux qui se sont mariés, ont eu des enfants et que ces enfants ont grandi ici pendant la période de construction du tunnel.

Après la Seconde Guerre mondiale en 1975, ce lieu est devenu une relique historique, l’une des 7 reliques les plus étranges d’Asie du Sud-Est et a été officiellement reconnu par l’UNESCO comme site du patrimoine mondial.

Pourquoi construire un tunnel ?

Être un lieu de protection de l’armée et du peuple, et un lieu d’opérations et d’attaques surprises de l’armée de guérilla.

La base a une longueur totale allant jusqu’à 250km, de Cu Chi à la rivière Saigon, jusqu’à la frontière cambodia.
La longueur de HCM à Cu Chi n’est que de 70 km.

Structure du tunnel : comporte 3 niveaux, 3 étages profonds différents, l’étage le plus profond s’élève jusqu’à 12m au dessus du sol. Les entrées – sorties, ventilations, tunnels… s’entrelacent comme une fourmilière ou comme un labyrinthe.

Le système comprenait « des quartiers d’habitation, des cuisines, des usines d’armes, des hôpitaux et des abris anti-bombes ». Certains possèdent même des théâtres et des salles de concert. Les tunnels de Cu Chi peuvent accueillir un village entier.

Un bunker – la cave secrète

Ces tunnels peuvent résister à la plupart des explosions : le sol contient de l’argile et du fer qui créent un adhésif semblable à du ciment. De jeunes creusent les tunnels pendant la saison des pluies, lorsque le sol est encore meuble. Lorsque le sol est sec, il reste stable sans support.

“Le tunnel existe depuis la guerre contre les Français mais est encore très rudimentaire, créé par M. Nguyen Van Bo (souvent appelé Sau Bo), un simple agriculteur. Le but initial de M. Sau Bo était de creuser un bunker pour s’abriter et éviter les bombes et des balles pour les habitants de la région.

Les bunkers secrets d’origine présentaient l’inconvénient qu’une fois découverts, ils étaient facilement contrôlés par l’ennemi, encerclés ou détruits, car l’ennemi était plus nombreux et disposait d’un avantage bien plus grand. À partir de là, les gens ont pensé qu’il était nécessaire d’étendre la cave secrète en tunnels et de percer le sol avec de nombreuses portes secrètes pour à la fois s’abriter et lutter contre l’ennemi, et si nécessaire, échapper au danger vers un endroit sûr.

Un legende : Le tunnel est secret donc chacun le creuse lui-même, tous ceux qui creusent le savent. Soudain, un jour, deux hommes se sont rencontres ensemble quand ils creusent (interconnectés). C’est ainsi qu’est née l’idée de relier des tunnels secrets en tunnels.

Le simple transport de dizaines de milliers de mètres cubes de terre pour les déverser ailleurs afin de garder les tunnels secrets est une tâche extrêmement ardue et complexe.

Où sera cachée cette grande quantité de terre ? Moyens : verser dans d’innombrables cratères de bombes inondés, construire des termitières, verser dans des champs labourés, planter des cultures dessus… en peu de temps, la trace est perdue. Les familles de la zone de la « ceinture » ont chacune creusé des tunnels et des tranchées reliées aux tunnels, créant une position continue pour à la fois maintenir la production et combattre l’ennemi pour protéger le village. Chaque citoyen est un soldat, chaque tunnel est une forteresse pour combattre l’ennemi.

Les personnes qui creusent des tunnels souterrains s’appuient souvent sur l’écho sonore de l’autre côté pour estimer s’ils creusent dans la bonne direction et à quelle distance ils se trouvent de l’autre côté. Il faut faire très attention pour se rencontrer dans l’obscurité souterraine. »

A l’extérieur les tunnels sont équipés de nombreuses fosses à clous, tunnels à cloches, champs de mines… pour assurer la sécurité. À l’intérieur des tunnels militaires, il est encore facile de communiquer, de cacher des forces, des armes et de tenir des réunions pour discuter des projets révolutionnaires. A ce jour, la base relie entre elles 6 communes au nord du tunnel.

Comment ca fait au combat

Normalement, quand il y a des dangereux, tout le monde se retire dans la cave secrète, ne laissant au-dessus que les milices et les guérilleros, tous deux résistant aux raids et attirant l’ennemi sur le champ de bataille.

En profondeur, le sol est humide, manque d’oxygène et est sombre, ce qui en fait un très bon état naturel pour les maladies de la peau. La lumière provient principalement de bougies ou de lampes de poche

Mais la plus grande peur est le zona : au début, la peau est chaude, comme si elle était en feu, puis des cloques et des suintements, et les ulcères sont très difficiles à guérir. L’ulcère provoqué par le zona est également toxique dans la mesure où il est très douloureux, “quand on le touche, il fait mal au crâne”.

Chaque fois qu’une personne s’évanouit, elle doit être emmenée à la porte du tunnel pour être réveillée par la respiration artificielle. Pendant la saison des pluies, de nombreux insectes nuisibles apparaissent sous terre, notamment des serpents et des mille-pattes en de nombreux endroits… Pour les femmes, la vie est encore plus difficile. Certaines femmes ont accouché et élevé leurs enfants dans les tunnels et ont dû endurer de nombreuses épreuves.

Dans le système de tunnels, il y a des portes scellées spéciales à différents endroits, utilisées pour empêcher les ennemis ou empêcher les gaz toxiques. Tout au long de tous les tunnels, il y a des bouches d’aération secrètes et des trous d’aération creusés dans le sol et très discrètement camouflés. Une partie des portes de ventilation secrètes peut être utilisée comme point de tir secret, et c’est toujours l’une des grandes surprises pour l’ennemi.

Les Américains ont décidé d’utiliser des chiens de chasse pour rechercher des évents et des entrées de tunnels. Les guérilleros de Cu Chi utilisaient des vêtements de soldats américains, généralement des vestes M65 (les Vietnamiens les appellent souvent chemises américaines), que les soldats américains jetaient souvent lorsqu’ils étaient blessés ou pansaient leurs blessures. Les chiens sentent l’odeur familière de l’Amérique et l’ignorent. Plus tard, les guérilleros ont utilisé du poivre finement moulu pour neutraliser l’odorat des chiens de chasse ou des pains de savon américain, qui avaient un effet plus long pour tromper les chiens de chasse ennemis.

Dans de nombreux cas, des portes secrètes du tunnel ont également été découvertes, des soldats américains ont tenté de pomper de l’eau ou du gaz CS (qui provoque des picotements et des larmes) dans le tunnel. Mais le système à plusieurs niveaux et à plusieurs niches du tunnel, avec d’innombrables portes fermées et tunnels inondés, a neutralisé tous les efforts de l’armée américaine, les guérilleros vietnamiens ont tout simplement perdu une section du tunnel. Ils ont renversé la paroi du tunnel, ont scellé les deux extrémités et ont oublié à propos de cette partie du tunnel, ils ont creusé un autre tunnel pour faire le tour.

Autour de l’entrée du tunnel, il y a de nombreux tunnels à pointes, puits de clous, mines laissées (appelées zones de mort), y compris de grandes mines antichar et lance-grenades anti-hélicoptères, afin de détruire et d’empêcher l’ennemi d’approcher.

Địa đạo Củ Chi là cách gọi chung của các hệ thống địa đạo khác trên địa bàn Củ Chi, một huyện ngoại thành cách Tp. Hồ Chí Minh khoảng 70km. Đây là căn cứ địa cách mạng có “một không hai” được ghi danh trong lịch sử Việt Nam. Hệ thống đường hầm này đã được tạo ra từ các công cụ đơn giản như cuốc xẻng và tay trần của các chiến sĩ, đồng bào Củ Chi trong thời kỳ kháng chiến.

Sau khi chiến tranh kết thúc, khu vực địa đạo Củ Chi được công nhận là di tích lịch sử và trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước tới tham quan, top 7 điểm đến kỳ lạ nhất tại Đông Nam Á và được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Không giống như những bộ phim của Holywood, (những con chuột đường hầm – Tunnel rats) được lựa chọn từ những binh sĩ không cao to, người gầy và liều lĩnh, sẵn sàng với một khẩu súng ngắn chui vào bóng đêm của cái chết. Trong đường hầm đó, chờ đợi lính Mỹ là sự chật chội đến nghẹt thở, bóng tối mù mịt, mìn, cạm bẫy, rắn độc, bò cạp, và sau đó nữa là những người du kích thiện chiến.

Làm sao một nước nhỏ và nghèo lại có thể đánh thắng một nước lớn và giàu có như nước Mỹ?

Đó là ý chí và lòng yêu nước của người dân địa phương, và kỹ thuật chiến lược của bộ tham mưu trong các chiến dịch.

Không nghi ngờ gì, lực lượng Mỹ và Úc sẽ bước vào một mạng lưới đường hầm đáng gờm, kéo dài hơn 250 dặm từ ngoại ô Sài Gòn đến tận biên giới Campuchia. Cộng sản bắt đầu đào những đường hầm này dưới rừng rậm miền Nam Việt Nam vào cuối những năm 1940 trong khi chiến đấu chống Pháp. Vào cuối những năm 1950 và đầu những năm 1960, quân cộng sản đã sử dụng chúng để trốn khỏi Quân đội Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) được trang bị tốt hơn dưới sự giúp đỡ từ Mỹ. Họ đào hang hàng trăm dặm đường ngầm khắp miền Nam Việt Nam từng chút một và thường bằng tay.

Hệ thống bao gồm “khu nhà ở, nhà bếp, nhà máy sản xuất vũ khí, bệnh viện và hầm tránh bom. Một số thậm chí còn có nhà hát và phòng hòa nhạc.” Địa đạo Củ Chi có thể chứa toàn bộ ngôi làng.

Tại sao phải xây hầm?

Để là nơi chốn – là nơi bảo vệ của quân và dân, và là nơi để hành quân, tấn công bất ngờ của quân đội du kích.

Căn cứ có tổng chiều dài lên tới 250km, gồm 3 tầng sâu khác nhau, tầng sâu nhất cách mặt đất đến 12m, Các lối vào – ra, thông gió, hầm… chằng chịt như tổ kiến hay như mê cung.

Địa đạo Củ Chi được hình thành trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1948). Giai đoạn này, quân dân của 2 xã Tân Phú Trung và Phước Vĩnh An đã đào những đoạn hầm ngắn với mục đích ẩn nấp và cất giấu vũ khí. Thời gian đầu, mỗi làng xây dựng một địa đạo riêng, nhưng sau do nhu cầu đi lại giữa các làng, xã, họ đã nối liền các địa đạo này tạo thành một hệ thống liên hoàn, phức tạp hơn.

Những hầm bí mật ban đầu có nhược điểm là khi bị phát hiện, dễ bị địch khống chế vây bắt hoặc tiêu diệt, bởi địch đông và lợi thế hơn nhiều. Từ đó người ta nghĩ ra cần phải kéo dài căn hầm bí mật thành những đường hầm và trổ lên mặt đất bằng nhiều cửa bí mật để vừa trú ẩn vừa đánh lại quân địch, và khi cần, sẽ thoát khỏi chỗ nguy hiểm đến một nơi khác.

Chỉ riêng việc chuyển tải hàng vạn mết khối đất đem đi phi tang ở một nơi khác để giữ bí mật địa đạo, đã là chuyện vô cùng gian khổ, công phu.

Khối lượng đất lớn đó giấu vào đâu cho hết ? Các cách: đổ xuống vô số những hố bom ngập nước, đắp thành ụ mối, đổ ra đồng ruộng cày bừa, trồng hoa màu lên trên…chỉ một thời gian là mất dấu vết. Các gia đình ở khu vực “vành đai”, nhà nào cũng đào hầm, hào nối liền vào địa đạo, tạo thế liên hoàn để vừa bám trụ sản xuất vừa đánh giặc giữ làng. Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi địa đạo là một pháo đài đánh giặc.

Bên trong địa đạo là đầy đủ các công trình như: chiến hào, kho cất giấu lương thực, bếp ăn, giếng nước, phòng ở, phòng làm việc, bệnh xá… liên hoàn như mạng nhện đã biến Củ Chi thành căn cứ địa vững chắc cho quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Bên ngoài địa đạo được trang bị nhiều hố đinh, hầm chuông, bãi mìn…để đảm bảo an toàn. Bên trong địa đạo quân sự vẫn có thể dễ dàng liên lạc, che giấu lực lượng, vũ khí và họp bàn những kế hoạch cách mạng. Đến nay, căn cứ đã liên kết 6 xã phía Bắc địa đạo với nhau.

Hiện di tích được bảo tồn ở hai địa điểm:

Địa đạo Bến Đình (ở ấp Bến Đình, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, Tp. Hồ Chí Minh).
Địa đạo Bến Dược (ở ấp Phú Hiệp, xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi, Tp. Hồ Chí Minh).

Book a tour – Reservez une visite – Đặt 1 chuyến tham quan

Một vài điểm khác nhau giữa địa đạo Bến Đình và Bến Dược

Địa đạo Bến ĐìnhĐịa đạo Bến Dược
Khoảng cách: Cách Sài Gòn khoảng 2 tiếng.Diện tích: Khoảng 17haVai trò: Khu Căn cứ Huyện ỦyVé tham quan:Du khách Việt Nam: 20.000 đồngDu khách nước ngoài 110.000 đồngCó một địa đạo chính, khu trò chơi giải trí cho du khách tham quan.Tàu cao tốc đi gần hơn.Nghiệp vụ Hướng dẫn viên chủ yếu được đào tạo để thuyết minh Bến Đình.Là nơi trực chiến, thường xuyên chịu sự càn quét của địch.Khuôn viên nhỏ gọn có thể đi bộ tham quan.Khoảng cách: Cách Sài Gòn khoảng 2,5 tiếng.Diện tích: Khoảng 100haVai trò: Khu Căn cứ Khu Ủy – Căn cứ đầu não.Vé tham quan:Du khách Việt Nam: 20.000 đồngDu khách nước ngoài: 90.000 đồngGồm địa đạo, Đền Tưởng niệm liệt sĩ, Khu tái hiện vùng giải phóng.Tàu cao tốc đi xa hơn=> Chi phí cao => Ít đi.Ít Hướng dẫn viên thuyết minh về Bến Dược.Là nơi điều phối các hoạt động chiến đấu.Khuôn viên quá rộng, không thể đi bộ tham quan hết, chỉ có thể tham quan một phần bằng xe điện.

Địa đạo Bến Đình Củ Chi tọa lạc tại ấp Bến Đình, thuộc xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, Sài Gòn. Di tích lịch sử nổi tiếng này ở Sài Gòn có quy mô rộng 17ha, có khuôn viên cho du khách đi dạo ngắm cảnh và tham quan. Địa đạo Bến Đình được xây dựng với vai trò quân sự, là nơi chiến đấu quân địch tấn công. Di tích địa đạo Bến Đình là địa điểm thu hút du khách tìm hiểu về lịch sử và tinh thần đấu tranh yêu nước của dân tộc ta.

  • Địa Chỉ: Ấp Bến Đình, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, TP.Hồ Chí Minh
  • Giờ mở cửa: 7h – 17h (Thứ Hai đến Chủ Nhật)
  • Giá vé tham quan: 35.000đ (khách Việt Nam) và 125.000đ (khách nước ngoài).

Hầm bí mật

Những đường hầm này có thể chịu được hầu hết các vụ nổ – đất chứa đất sét và sắt tạo ra chất kết dính giống như xi măng. Các “tình nguyện viên” trẻ đào địa đạo vào mùa mưa, khi đất còn mềm. Khi đất khô, nó vẫn ổn định mà không cần hỗ trợ.

“Địa đạo đã có từ thời chiến tranh chống Pháp nhưng còn rất thô sơ, do ông Nguyễn Văn Bộ (thường gọi là Sáu Bộ), một người nông dân chất phác sáng tạo ra. Mục đích ban đầu của ông Sáu Bộ là đào hầm để trú ẩn, tránh bom đạn cho người dân sống trong vùng”.

Thấy đây là một biện pháp tốt để tránh thương vong nên mọi người hăng hái làm theo. “Hồi đó, cả làng học theo ông Sáu Bộ đào hầm. Thời gian đầu, những căn hầm của ông Sáu Bộ tỏ ra khá hiệu quả, chống địch rất tốt tuy còn khá đơn sơ”, ông Đào cho biết thêm. Những căn hầm, địa đạo bí mật thời kỳ này của ông Sáu Bộ khá đơn giản nên dễ bị hư hỏng, không mấy tiện lợi.

Những căn hầm, địa đạo bí mật theo kỹ thuật của ông Sáu Bộ thường được đào trong các bụi tầm vông, chiều ngang 1,2m, chiều dài 2m. Nắp hầm được che bằng gỗ nên khiến hầm dễ bị hư hỏng, thấm nước. Sau này, Đảng cũng phát động phong trào toàn dân đào hầm, địa đạo bí mật nhưng mãi đến năm 1961, khi ngụy quân ngụy quyền bố ráp, càn quét dữ dội, những căn hầm theo kiểu giản đơn của ông Nguyễn Văn Bộ mới xuất hiện nhiều.

Ban đầu, chúng tôi đào đều hư hỏng do chọn trúng gan đất không tốt. Sau này rút kinh nghiệm và tích lũy thêm những sáng kiến, kỹ thuật mới. Điều đáng nói là phần nhiều, những kỹ thuật này đều do những người trực tiếp đào nghĩ ra chứ không hề qua trường lớp, đào tạo nào cả”.

Theo đó, khi đào hầm trong rừng, các miệng hầm sẽ cách nhau 6m. “Trước đây, miệng hầm chấn cây nên dễ hư, mục, nay hầm đều được xây miệng, ém đất kỹ lưỡng, mưa gió không thể lọt vào. Nơi trống trải, hầm được đào cách nhau 10m. Xung quanh miệng hầm được trải đất thịt, trồng cỏ, trồng cây một cách tự nhiên. Ngoài ra khi gấp rút, người ta có thể dùng bộc phá khai hoang và lợi dụng điều này khiến xung hầm, miệng hầm như bị pháo nổ hoặc như một hố bom… Hầm trầm, được đào sâu xuống 5m, xuyên ngang rồi mới trổ thẳng lên các miệng đã chấm cách nhau 3m”.

“Việc đào hầm, đào địa đạo ai không biết, không có kinh nghiệm thì thấy rất khó nhưng khi đã làm quen thì sẽ trở nên dễ dàng. Cái khó là làm sao để giữ bí mật”. Theo đó, người đào phải đảm bảo được những yêu cầu như: Hai bên tường phải thẳng đều, địa đạo không có chỗ lồi chỗ lõm, không ngoài hẹp trong rộng, không bên thấp bên cao, nền phải bằng phẳng, trần có hình mái vòm,… Lỗ thông hơi thiết kế càng lên sát mặt đất càng thu nhỏ theo hình chóp nón…”.

Để hoàn thành một hệ thống địa đạo trải dài trên hàng trăm km, người ta buộc phải chia thành nhiều nhóm, đào cùng lúc ở những vị trí khác nhau, thậm chí, ở những địa phương khác nhau. Ông Tiền miêu tả: “Thường thì mỗi nhóm đào một đường hầm. Các vị trí miệng hầm đã được tính toán sẵn, người ta ước lượng thời gian và dựa vào kinh nghiệm để những đường hầm dưới lòng đất thông nhau là chính. Hồi đó không có bất kỳ sự tham gia nào của khoa học hiện đại. Những người đào địa đạo ngầm thường dựa vào âm thanh dội lại từ phía bên kia để ước lượng xem mình có đào đúng hướng và mình còn cách xa đầu bên kia bao nhiêu lâu nữa. Phải chú ý lắm mới gặp được nhau dưới lòng đất tối đen”.

Ban đầu mỗi nhà có hầm bí mật riêng. Có người đào hầm dưới chiếc phản trong nhà, phía dưới lu nước hoặc giữa lòng giếng khơi: ở bên thành giếng trổ một ngách vào lòng đất. Phổ biến nhất là hầm đào dưới những bụi gai mây hoặc giữa bụi tre. Đó thường là những bụi tre bình thường được trồng làm ranh giới hàng rào giữa các vườn nhà.

Được trồng từ đời này sang đời khác nên chúng mọc bít bùng, rậm rạp. Hầm được đào dọc theo các bụi tre và miệng hầm trổ lên giữa bụi. Khi có động thì khéo léo trèo vào giữa bụi tre, thả mình gọn gàng xuống miệng hầm nhỏ nhắn chui vừa đủ thân người.

Một kiểu khác phổ biến là kiểu hầm nằm ngay trên mặt đất bằng phẳng, được đào ở bất kỳ đâu trong vườn, nơi địch ít ngờ nhất. Miệng hầm mở vừa khít một thân người, đóng khung gỗ để tránh sạt lở. Khi có động, người cuối cùng xuống hầm nâng nắp đậy lại, ngụy trang lá mục bên trên.

Nguyên đại tá chủ nhiệm Cục Hậu cần Quân khu 7, nay là chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Củ Chi – vừa cười vừa kể: “Hồi đó tôi còn nhỏ, nghe kể lại là ở Tân Phú Trung có hai ông nọ theo Việt Minh đánh Tây, bị nó ruồng bố nên đào hầm bí mật trốn. Hầm bí mật nên mỗi ông tự đào, ai đào nấy biết. Bỗng hôm nọ hai ông đào… phụp hầm nhau (thông nhau). Vậy là ý tưởng nối thông các hầm bí mật thành địa đạo ra đời”.

Ông Sáu Liễng (Võ Tấn Tạo), một trong những người đầu tiên bổ nhát cuốc vào lòng đất làm nên địa đạo Tân Phú Trung – Phước Vĩnh An, chia sẻ: “Chuyện vì sao địa đạo ra đời thì có nhiều giai thoại lắm nhưng chính là như thế này: vì mỗi nhà làm hầm bí mật một phách nên kỹ thuật ngụy trang chưa tốt, thỉnh thoảng địch vẫn phát hiện được. Trong khi đó lúc này giặc Pháp ruồng bố rất tàn khốc. Trận càn nào của giặc cũng có người chết chóc, phụ nữ bị hãm hiếp.

Vì thế đến năm 1946, chi bộ xã quyết định những đồng chí cùng hoạt động, những gia đình thân thuộc ở kế cận nhau nên trổ vách trú ẩn chung. Cứ bình quân năm nhà kế cận thì đào liên thông nhau. Từ đó địa đạo ngũ gia hình thành”. “Nói là ngũ gia nhưng thật ra cũng có khi sáu gia đình, có khi ba gia đình, tùy địa hình mà nối kết lại với nhau”, bà Bảy nói.

Nhà bà Bảy Mia, ông Tư Tò, Tư Tô, Hai Tí chung một địa đạo. Các xóm Bà Giã, Cây Da, Bàu Sim, Giồng Sao, Phú Lợi lúc này hình thành một làng ngầm trong lòng đất. Bình thường thì bà con vẫn ra ruộng ra đồng, nhưng khi có động là tất cả đều rút xuống hầm bí mật, chỉ còn lực lượng dân quân, du kích bên trên, vừa chống càn vừa dẫn dụ địch vào trận địa.

Dưới hầm sâu đất ẩm, thiếu dưỡng khí lại tối tăm nên là điều kiện tự nhiên rất tốt cho các thứ bệnh ngoài da.

Nhưng sợ nhất là bị giời leo: ban đầu da nóng như bị lửa đốt, sau đó phồng rộp lên và chảy nước, lở loét rất khó lành. Vết loét do giời leo còn độc địa ở chỗ là rất đau đớn, “đụng vào là thốn tới óc sọ”, bà Bảy Mia kinh hoàng. “Sợ giời thì sợ nhưng Pháp nó tới là cũng vọt xuống con ơi. Pháp nó còn ghê hơn!” – bà so sánh.

Trong hệ thống đường hầm, ở những chỗ khác nhau có những cửa nút kín đặc biệt, được sử dụng để ngăn chặn địch hoặc ngăn chặn khí gas độc. Trên suốt chiều dài của tất cả các đường hầm đều có khoét những lỗ thông hơi và thông gió bí mật, thông lên trên mặt đất và được ngụy trang rất kín đáo. Một phần những cửa thông gió bí mật đều có thể sử dụng như một hỏa điểm bí mật, và đó luôn là một trong những bất ngờ lớn dành cho kẻ thù.

Người Mỹ quyết định sử dụng chó săn để tìm kiếm những lỗ thông hơi và đường ra vào địa đạo. Các chiến sĩ du kích Củ Chi sử dụng quần áo lính Mỹ, thông thường là áo khoác M65 (người Việt hay gọi là áo Mỹ) mà lính mỹ thường vất đi khi bị thương hoặc băng bó vết thương. Chó săn ngửi thấy mùi quen thuộc của Mỹ bỏ qua. Sau này du kích sử dụng hạt tiêu xay nhỏ vô hiệu hóa khứu giác của chó săn hoặc các bánh xà phòng của Mỹ, có tác dụng lâu hơn để đánh lừa chó săn của địch.

Nhiều trường hợp các cửa hầm bí mật cũng được tìm thấy, lính Mỹ cố gắng bơm nước hoặc khí gaz CS (làm cay, chảy nước mắt) vào đường hầm. Nhưng hệ thống nhiều tầng, nhiều ngách của địa đạo với vô số cánh cửa khép kín và các đường hầm ngập nước đã vô hiệu hóa mọi nỗ lực của quân đội Mỹ, du kích Việt Nam chỉ đơn giản mất đi một khúc đường hầm, đánh sập tường của đường hầm bịt kín luôn cả hai đầu và quên luôn đoạn hầm đó, họ đào một đường hầm khác đi vòng qua và mọi nỗ lực của lính Mỹ không đem lại kết quả gì.

Cấu trúc địa đạo

Hệ thống địa đạo chạy ngoắt ngoéo trong lòng đất, từ đường “xương sống” (đường chính) tỏa ra vô số nhánh dài ngắn, ăn thông với nhau, hoặc độc lập chấm dứt tùy theo địa hình. Có nhiều nhánh trổ ra sông Sài Gòn, để khi bị tình thế nguy kịch, có thể vượt qua sông sang vùng căn cứ Bến Cát (Bình Dương).

Đường hầm không sâu lắm nhưng chống được đạn pháo và sức nặng của xe tăng, xe bọc thép, những đoạn nằm sâu chống được bom cỡ nhỏ. Có những đoạn được cấu trúc từ hai đến ba tầng (tầng trên gọi là “thượng”, tầng dưới gọi là “trầm”). Chỗ lên xuống giữa các tầng, có nắp hầm bí mật. Trong địa đạo có những nút chặn ở những điểm cần thiết để ngăn chặn địch hoặc chất hoá học do địch phun vào. Có những đoạn hẹp, phải thật gọn nhẹ mới chui qua được. Dọc theo đường hầm có lỗ thông hơi bên trên được ngụy trang kín đáo và trổ lên trên mặt đất bằng nhiều cửa bí mật. Vô số cửa được cấu trúc thành ổ chiến đấu, ụ súng bắn tỉa rất linh hoạt. Đây chính là chỗ bất ngờ với quân địch. Dưới những khúc địa đạo ở khu vực hiểm yếu, có đặt hầm chông, hố đinh, cạm bẫy…

Chung quanh cửa hầm lên xuống được bố trí nhiều hầm chông, hố đinh, mìn trái (gọi là tử địa), có cả mìn lớn chống tăng và mâm phóng lựu đạn chống máy bay trực thăng đổ chụp, nhằm tiêu diệt, ngăn chặn quân địch tới gần.

Liên hoàn với địa đạo có các hầm rộng để nghỉ ngơi sau khi chiến đấu, mắc võng được. Có các nơi dự trữ vũ khí, lương thực, thực phẩm, nước uống, có giếng nước, bếp Hoàng Cầm (bếp giấu khói trong đất), hầm làm việc của các vị lãnh đạo, chỉ huy, hầm giải phẩu, nuôi dưỡng thương binh, hầm chữa A vững chắc ho phụ nữ, người già, trẻ em trú ẩn. Có những hầm lớn, mái lợp thoáng mát, bên trên ngụy trang khéo léo để hội họp, chiếu phim, biểu diễn văn nghệ…

Vào thời kỳ đánh phá ác liệt, mọi t động của lực lượng chiến đấu và sinh hoạt của nhân dân đều “âm” xuống lòng đất. Trong điều kiện gian khổ vẫn cố gắng tạo ra cuộc sống bình thường, mặc cho trên mặt đất không ngớt bom đạn cày xới, lửa khói mịt mù… Nhưng thực tế ở trong địa đạo hết sức gian khổ, là chuyện vạn bất đắc dĩ. Do cần bảo tồn lực lượng để chiến đấu lâu dài nên phải chấp nhận mọi sự khắc nghiệt nhiều khi vượt quá sự chịu đựng của con người. Bởi trong lòng đất tối đen, chật hẹp, đi lại rất khó khăn, phần lớn đi khom hoặc bò.

Đường hầm có nơi ẩm ướt và ngột ngạt do thiếu dưỡng khí, ánh sáng (ánh sáng chủ yếu là đèn nến hoặc đèn pin). Mỗi khi có người ngất xỉu, phải đưa ra cửa hầm để hô hấp nhân tạo mới tỉnh lại. Vào mùa mưa, lòng đất lại phát sinh nhiều thứ côn trùng độc hại, nhiều nơi có cả rắn rết… Đối với phụ nữ, sinh hoạt càng khó khăn hơn. Có chị sinh con và nuôi con trong địa đạo phải chịu biết bao cực khổ.

Đã thế hàng trăm người lên xuống hằng ngày qua miệng hầm mà vẫn giữ bí mật cho địa đạo là chuyện hết sức phức tạp. Một cọng cỏ bị gãy, bị dính đất, một chiếc lá bị rách khác thường cũng phải sửa sang lại nếu không muốn bị địch phát hiện, tấn công.

Bẫy chông

Lúc này làng làng ấp ấp, người lớn thì vừa làm đồng làm ruộng vừa đào địa đạo; trẻ con thì tiếp tế và vót chông. Ngay miệng địa đạo thường được ngụy trang nhiều hố chông tre.

Chông tre chẻ đôi theo kiểu lá hẹ, ngâm dầm dề trong nước ao tù, nước tiểu, nước rửa chén hoặc hầm phân heo nhiều ngày nên rất độc. “Thằng giặc nào xui sập hố chông không lủng ruột chết ngay thì cũng bị phong đòn gánh (uốn ván) mà chết trong đau đớn” – ông Sáu Liễng nói.

Hầm chông bẫy cọp – GIS (lính Mỹ) đang cơ động nhẹ nhàng trên đường mòn, bất ngờ đất dưới chân anh ta sụt xuống và lính Mỹ rơi vào một cái hố đầy chông tre hoặc chông sắt sắc nhọn. Nếu như anh ta may mắn và không chết ngay, anh ta sẽ gào lên vì đau đớn, các binh sĩ còn lại sẽ xúm vào tìm cách lôi anh ta lên khỏi cái hầm chông kinh hoàng đó. Thông thường xung quanh hầm chông đó có những cửa bí mật, những hỏa điểm đáng sợ của các xạ thủ du kích bắn tỉa.

Quà tặng của Việt Nam (Vietnamese souvenir)- còn gọi là Chông thò. Một vũ khí tự tạo có tính chất công nghệ. Trong hố sâu có chông sắt cắm chéo, phái trên có một tấm ván tròn có dây dù kéo căng, nối với những mũi đinh sắt dài sắc nhọn. Khi GIS dẫm chân lên cái hố được ngụy trang kỹ càng bằng lá khô, cỏ hoặc đất, chân bị thụt xuống và kéo theo cả tấm ván mỏng, những chiếc đinh sắt từ 4 bên đâm xuyên vào đùi và các cây chông đâm chéo vào cổ chân, không thể kéo người bị thương ra khỏi hố nếu không đào rộng ra và lôi cả những chiếc đinh lên. Thường trong trường hợp đó, binh sĩ không chết nhưng chắc chắn bị tổn thương hoàn toàn phần chân, phải nhanh chóng đưa về quân y viện ở Sài Gòn để mổ, người lính được tặng những chiếc đinh làm kỷ niệm, do đó Chông thò còn có tên là Kỷ niệm Việt Nam.

Đối với những kẻ thích đột nhập vào nhà mà không gõ cửa, hoặc phá cửa bằng một cú đạp của giày đinh, du kích Việt Nam rộng lòng tặng cho họ loại Chông bổ có cấu trúc khác đặc biệt, đơn giản là 2 thanh chữ T nối với nhau theo kiểu neo đập lúa, được buộc lên trên trần nhà và nối với cánh cửa, khi cánh cửa được mở ra hết tầm, chông bổ sẽ lao xuống và GIS đi thẳng xuống địa ngục, nếu anh ta kịp đưa súng lên đỡ, phần từ đùi và bụng sẽ bị tổn thương chắc chắn.

Chiến dịch

Tháng 7-1950, lần đầu tiên lính Pháp huy động cùng lúc năm tiểu đoàn hành quân đánh phá vào Tân Phú Trung, Phước Vĩnh An với ý đồ phá hủy và bóc dỡ hệ thống địa đạo kỳ lạ trong lòng đất. Cuộc đánh trả không cân sức kéo dài suốt 15 ngày đêm… Cuối cùng lực lượng cách mạng buộc phải để người già, trẻ em ra vùng kiểm soát vì không thể để người dân sống lâu trong lòng đất. Du kích cũng lần theo địa đạo thoát khỏi vùng kềm tỏa.

Tháng 9-1952, trận lụt năm Thìn dữ dội gây ngập cả miền Đông Nam bộ làm cho phần lớn hệ thống địa đạo hư hỏng. Đây là những năm tháng gian khó nhất của quân và dân ở vùng khai sinh ra địa đạo. Nhân cơ hội này địch càng tập trung đánh phá. Chúng dùng đại bác phá hủy nhiều hầm hào. Chúng chặt hết cây cối, vườn tược và lùa đồng bào đi trước để chúng tiến phía sau, sục sạo tìm địa đạo.

Nhiều đồng bào, chiến sĩ bị bắt, bị giết. Cuối cùng chúng đánh bật được lực lượng vũ trang của ta ra ngoài và lập một tiền đồn tại ấp Cây Da để bình định cả vùng. Trước tình hình đó, cách mạng đưa ra chủ trương “Trường kỳ mai phục – Tích trữ lương thực – Chờ đợi thời cơ”.

Năm 1954, thời cơ đến. Nhân dân hai xã anh hùng Tân Phú Trung – Phước Vĩnh An vùng lên san bằng bót Cây Da, tái hiện hình ảnh cuộc khởi nghĩa Nam kỳ anh dũng. Nhưng lần này cuộc khởi nghĩa không bị dìm trong bể máu: cờ đỏ sao vàng tung bay trên khắp quê hương anh hùng.

Các khu

Khu tái hiện vùng giải phóng: Khu chiến tranh: Sống và chiến đấu – du kích lòng đất. Vùng trắng: khu chất độc da cam, không còn sự sống. Nhà người dân sinh sống trong khu : nhà bằng đất với lợp lá, 3 gian 2 mái, nuôi heo, làm bánh tráng, trồng lúa, nhà – căn cứ cách mạng, giao liên đưa thư, báo động bằng bộ tre, làng nghề thủ công đan lát, nhà du kích đăng kí chiến đấu tự nguyện, trước nhà trồng cau, sau trồng chuối, nhà cũng có hầm bí mật. Lò rèn, lớp học ai cũng có thể tham gia, giáo viên là tình nguyện viên ở SG. Bếp Hoàng Cầm: ống khói nấu ăn sẽ tản ra và đi xa, khói lan trên mặt đất.

Khu chui hầm địa đạo : mũ tai bèo khăn rằm, bộ đội chủ lực mũ cối quần áo xanh – ẩn nấp rừng cây. Bẫy chông gai có phủ lá cây che hố tầm 1m5 -2m. Hầm nguy trang, lá cây. Giao thông hào rộng, lỗ chông gai đặt súng bắn. Địa đạo đào giếng 3m thông với nhau – 20 năm, 18000 người tham gia, trẻ canh gác, thanh niên đào, người già hậu cần – hố bom hoặc người tự làm. 25x40cm hầm ẩn nấp. Các loại bẫy.

Khu trò chơi giải trí: bắn súng.

Khu tưởng niệm

Xe tăng chiến lợi phẩm M48, một thời kỳ là sở chỉ huy của du kích Củ Chi.

Cách di chuyển tới địa đạo Củ Chi

Địa đạo Bến Đình Củ Chi cách trung tâm Sài Gòn khoảng 45km. Vì vậy bạn có thể dễ dàng di chuyển tới di tích lịch sử này bằng nhiều loại phương tiện khác nhau như: Xe bus, xe máy…

Từ trung tâm Sài Gòn:

  • Xe bus: Xe buýt là một phương tiện tiết kiệm nhất mà bạn có thể lựa chọn. Bạn sẽ đi xe buýt với hai trạm, từ Bến Thành bắt tuyến xe số 13 đến bến xe Củ Chi, sau đó đi tuyến xe 79 để đến địa đạo. Tổng thời gian di chuyển nếu đi bằng xe buýt khoảng 2 – 3 giờ đồng hồ.
  • Xe tự lái: Nếu đi bằng ô tô tự lái hoặc xe máy bạn đi theo tuyến đường Trường Chinh -> ngã tư An Sương – Hóc Môn -> đi theo TL15 sẽ tới.
  • Taxi: Chi phí sẽ giao động khoảng 500.000 – 600.000 VNĐ/lượt.
  • Đường thủy: Bạn cũng có thể đi bằng đường thủy tới địa đạo Bến Đình bằng cano trên sông Sài Gòn. Với cách di chuyển này bạn sẽ được ngắm cảnh đẹp sông nước trên đường đi. Địa điểm khởi hành là bến Bạch Đằng.

Lịch sử hình thành địa đạo Bến Đình Củ Chi

Địa đạo Bến Đình Củ Chi ở Sài Gòn thuộc hệ thống của địa đạo Củ Chi được xây dựng vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp của dân tộc (từ năm 1946 – 1968). Lúc đầu bốn là đường hầm sau đó được phát triển và mở rộng nhằm mục đích chống thực dân Pháp.

Thời điểm Pháp tấn công Củ Chi cơ sở hoạt động của huyện ủy đã được di chuyển đi nhiều nơi. Giai đoạn từ 1964 – 1967 địa đạo Củ Chi được chia thành nhiều nhánh khác nhau và ấp Bến Đình là nơi có vị trí thuận tiện nhất.

Ý nghĩa của di tích địa đạo Bến Đình Củ Chi

Địa đạo Bến Đình Củ Chi được xây dựng giống như một trận đồ và được biến hóa đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Để xây dựng bản đồ của địa đạo Bến Đình như hiện tại, quân dân Củ Chi đã ngày đêm thay nhau đào hầm dưới lòng đất chỉ bằng những dụng cụ thô sơ. Một số đoạn đường của địa đạo Bến Đình bị xe tăng và bom đạn tàn phá, nhưng người dân vẫn không ngừng kiên trì sáng tạo và kiên cố với diện mạo như ngày nay.

Di tích địa đạo Bến Đình có ý nghĩa to lớn đối với những trận đánh trong dịp Tết Mậu Thân vào năm 1968 và đặc biệt là đại thắng mùa xuân năm 1975… Là công trình có kiến trúc độc đáo và ý nghĩa to lớn về lịch sử, di tích địa đạo Bến Đình được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Đọc thêm về các loại bẫy

Có thể bạn quan tâm

Sài Gòn những mùa nắng

24h Sai Gon

Tour du lịch Sài Gòn với dân địa phương – Tour Saigon local

Chung cư 42 Nguyễn Huệ Sài Gòn – boutique vintage à Sai Gon

Sài Gòn về đêm đi đâu – Où aller à Saigon le soir ?

Quận người Hoa Sài Gòn – Quartier chinois

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *